محمد حسن خان اعتماد السلطنه
982
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
[ سنهء 1081 هجرى - سنهء 1670 مسيحى ] آسيا - در اين سال فتنهء عظيم در ماوراء النهر برپا شده انوشه والى اورگنج ولايت بلخ را غارت و نهب نمود . هم در اين سال بعضى از ابنيه و عمارات دماوند را كه از صدمه و آسيب زلزله در آخر سال هزار و هفتاد و چهار هجرى خراب و ويران شده بود مرمّت كرده به تعمير آنها پرداختند و نگارنده در سال هزار و دويست و نود و شش كه در التزام ركاب اعليحضرت شاهنشاهى خلّد اللّه ملكه به دماوند رسيد كلمات مسطور در ذيل را در مسجد جامع دماوند كه از ابنيهء بسيار قديم است در جرز طرف چپ چسبيده به محراب كه در مقابل آن خطّ كوفى است كه از گچ بيرون آوردهاند در روى چوب نوشته ديد و ثبت نمود ( بانى هذه الاستوانه بعد ما انهدمه الزلزله ، جدّد حاجى ميرزا على بن مرحوم حاجى على بابا ، كتبه العبد المذنب العاصى اسمعيل بن مظفّر القاضى - انّ فى الجنّة نهرا من لبن - لعلّى و حسين و حسن - عمل استاد محمّد مقيم بن استاد ابراهيم فى احدى و ثمانين بعد الالف . وقع تعمير هذه الاستوانه فى الدولة ابو المظفر السلطان شاه سليمان الحسينى الموسوى الصّفوى ) . اروپا - ( فرانسه ) - قشون اين مملكت كه تا اين وقت ملبّس به لباس مخصوصى نبودند لباس معينى يك طرز و يكرنگ و يكجور براى آنها ترتيب داده شد و پوشيدند . ايجاد و تشكيل هتل دزانواليد يعنى موضعى به جهت صاحبمنصب و تابين قشون كه در جنگ ناقص مىشوند در پاريس . برقرار شدن بوسوء فاضل معروف ، به معلّمى پسر پادشاه . [ سنهء 1082 هجرى - سنهء 1671 مسيحى ] آسيا - آمدن سفراى ماوراء النهر يعنى ايلچى پادشاه بخارا و فرستادهء حكمران بلخ به دربار شاه سليمان و پذيرفتن شاه سليمان ايشان را و معاودت كردن سفرا بعد از نيل انعامات و خلاع فاخره . فتنه در مكّه معظّمه به واسطهء مخالفت شريف سعد با حسن پاشا حاكم جدّه و گريختن حسن پاشا به مدينهء منوّره و معزول شدن او . حمله